شنبه 05 اسفند 1396

ضرب المثل های نوروزی

در ادبیات عامیانه و شفاهی مردم كوچه و بازار فصل بهار نمود خاصی دارد و آنچه كه در ضرب المثل ها، متل ها، قصه ها و ‏باورهای مردم آمده است نشانگر جایگاه خاص این فصل در زندگی مردم است.

ضرب المثل های نوروزی


ضرب المثل های نوروزی



زیبایی بهار همواره موجب شده است بسیاری از نویسندگان و شاعران سرزمین كهن ایران در وصف آن سخن بسرایند و همچون ‏‏«صدای سخن عشق» گفتارشان اصلاً تكراری نیست. ‏

 


در ادبیات عامیانه و شفاهی مردم كوچه و بازار هم این فصل نمود خاصی دارد و آنچه كه در ضرب المثل ها، متل ها، قصه ها و ‏باورهای مردم آمده است نشانگر جایگاه خاص این فصل در زندگی مردم است.


 

عباراتی همچون ‏

 


‏«سیاه بهار» ‏و یا ‏‏«گدابهار»‏

 


از خشكسالی و یا وقوع سیل و نزول برف و باران زیاد و بی موقع حكایت داشت. كافی بود در فصول پاییز و زمستان برف و ‏باران به اندازه كافی نازل نشود و طبیعی بود كه خطر بی آبی كشاورزی دیم را تهدید كند و «قحط و غلا» پیامد این خشكسالی ‏بود و كمبود میوه ها و غلات، گرانی آنها را در پی داشت و در این جا عبارت «سیاه بهار» مصداق می یافت.

 

گویا در یكی از ‏قحطی های سال های پایانی قرن گذشته بخیل شدن آسمان بر زمین چنان شد كه افراد خیر جهت رفع گرسنگی مردم «دمپختك» ‏در كوچه و خیابان بار می گذاشتند، با این حال تعداد بسیار زیادی از مردم تهران از گرسنگی تلف شدند.

 

در مقابل عبارت «سیاه بهار» كه عموماً مختص امور دام و كشاورزی بود، عبارت «گدا بهار» در مورد امور اداری و شاغلان در ‏ادارات دولتی رایج بود. ‏

 


برخلاف امروز كه پول به شكل اسكناس بسیار و فراوان در بازار رواج دارد و دست به دست می شود و مازاد تورم هر ساله ریشه ‏در این درد بی درمان دارد، پول ـ اعم از مسكوك و اسكناس ـ چندان در بازار گردش نمی كرد و با توجه به درآمد اندك ‏شاغلان در بخش دولتی و همچنین تعداد كم افراد شاغل در این رشته، اكثراً نقدینگی خود را در اسفند و فروردین از دست می ‏دادند و برای ماه های بعد، دچار بی پولی می شدند و جالب آن بود كه برخلاف این روزها، قیمت ها سیر نزولی پیدا می كرد و ‏با آمدن میوه های گوناگون و فراوانی و ارزانی آنها، باز هم قدرت خرید، چندان وجود نداشت و مردم در حسرت میوه های ‏نورسیده می ماندند و عبارت «گدابهار» مصداق می یافت. ‏

 

ضرب المثل های نوروزی


حال، نگاهی داریم به برخی از ضرب المثل ها و كنایه های مردم طهران ـ و یا منسوب به آنها ـ و همچنین ظرایفی كه در این ‏عبارات وجود دارند؛

 


سالی كه نكوست از بهارش پیداست:‏

 


نیم بیت دوم این عبارت «ماستی كه ترشه از تاغارش (=تغارش) پیداست.» سال اگر «ترسال» بود و برف و باران به موقع می آمد، ‏نكویی آن هویدا بود و اگر سرمای بی موقع موجب از بین رفتن سردرختی ها می شد، مردم آن را به بدیمنی تعبیر می كردند و ‏از آن جا كه ماست چرخ كرده ـ چربی گرفته تا انتها ـ فقط در تغار عرضه می شد و قیمت نازلی داشت و خریداران چندانی جز ‏افراد فقیر و تهیدست نداشت، تاغاری بودن ماست، دلیل بدی آن بود و این ضرب المثل رایج در محاورات عامه می گشت.

 


بزك نمیر بهار میاد، كـُمبـُزه با خیار میاد:‏


كمبزه یا كنبزه یا كنبیزه، نوعی خیار یا به عبارتی خربوزه كال است و در صورت رسیدن، حلاوت و خوش خوراكی كال آن را ‏ندارد. ‏

 


كمبزه بسیار كمیاب بود و از آن جا كه خیار درختی شناخته شده نبود در زیر مشمع و گلخانه هم بلد نبودند به عمل آورند، خیار ‏نوبر هم بسیار گران بود و خوردن خیار نوبرانه و كالك كمبزه، كار هر كس نبود و وعده دادن آن، وعده سرخرمن بود و این ‏ضرب المثل به كار می رفت.

 


مثل ابر بهار:‏

 


ابرهای بهاری رگبار به دنبال دارند و بر خلاف امروز كه تمامی خیابان ها آسفالت هستند و غیر قابل نفوذ، در گذشته كافی بود ‏رگبار تندی «در بگیرد» و سیلاب در كوچه ها و خیابان ها سرازیر می شد و از آن جا كه معبر و جوی چندان شناخته شده ‏نبودند، سیل لاجرم از راه می رسید، عبارت «مثل ابر بهار» حكایت اشك سیل آسا را نیز تداعی می كرد.

 


ضرب المثل های نوروزی



بهار خواب:‏

 


امروز دیگر در ساختمان سازی، چیزی به نام «بهار خواب» وجود خارجی ندارد ‏

 


اما در روزگاران گذشته، یكی از شیرین ترین خواب ها، خوابیدن در بهارخواب در هوای سكرآور بهار بود.



اكثر بهارخواب ها رو به حیاط خانه ها بود و آن دسته از بهارخواب ها كه رو به خیابان بودند به علت سكوت حاكم بر شهر، ‏باعث اغتشاش خواب نمی شدند، اما خوابیدن در بهارخواب رو به حیاط، اگر در زیر آن حوض خانه واقع شده بود، لذت ‏دیگری داشت. ‏

 


چه بسیار بهارخواب در فصل بهار و تابستان كه مورد استفاده قرار می گرفت و با طلوع آفتاب، سحرخیزی به سراغ شخص می ‏رفت.

 

ضرب المثل های نوروزی

 


منبع:guilan.irib.ir

دیگر اخبار
5 تکنیک ساده برای تقویت حافظه و بهبود فرایند به خاطر سپردن 5 تکنیک ساده برای تقویت حافظه و بهبود فرایند به خاطر سپردن

موضوع تقویت حافظه برای به خاطر سپردن و یادگیری مباحث درسی همواره یکی از دغدغه های دانش آموزو دانشجویان بوده است.امور برای شما عزیزان چند تکنیک ساده برای تقویت حافظه را آموزش میدهد با ما همراه باشید

ادامه خبر ...
چگونه بازخوردهای منفی را مدیریت کنیم چگونه بازخوردهای منفی را مدیریت کنیم

در مورد اینکه چطور باید در برابر بازخوردهای منفی رفتار کرد، کم سخن گفته و مطلب نگاشته نشده است. چه منتقد مورد نظر رئیس تان باشد یا یک همکار، معمولاً یک روند ثابت پیشنهاد می شود: به دقت گوش کنید، جبهه نگیرید، فرصت بخواهید.

ادامه خبر ...
روز دانشجو چه روزی است روز دانشجو چه روزی است

بعد از كودتاى 28 مرداد 1332، رژيم وابسته پهلوى كه توانسته بود با كمك اربابان امريكايى بر اريكه قدرت باز گردد، درصدد برآمد تا پايه هاى حكومت خود را تثبيت كند، اما غافل از اينكه مقاومت مردم بطور كامل از بين نرفته و ايران در اولين فرصت خشم و انزجار خويش را نشان خواهد داد.< ادامه خبر ...

پوشیدن لباس نو در نوروز پوشیدن لباس نو در نوروز

پوشیدن لباس نو  در نوروز باور کهنی است که از طبیعت اخذ شده است، چرا که ایرانی‌ها از سبز شدن درختان و نو شدن چهره زمین یاد گرفته‌اند که با آمدن بهار، لباس نو بپوشند و آن را دارای شگون می‌دانند.

ادامه خبر ...
بانک ضرب المثل|ضرب المثل‌های فارسی و ایرانی (حرف خ) بانک ضرب المثل|ضرب المثل‌های فارسی و ایرانی (حرف خ)
شیرین‌ترین و پرکاربردترین ضرب المثل‌های فارسی و ایرانی (حرف خ) به همراه معنی ضرب المثل، داستان و طرز استفاده، و کاربرد آن در زندگی روزمره
ادامه خبر ...
روانشناسی اشکال هندسی روانشناسی اشکال هندسی

این تست برای ارزیابی افراد نسبت به موقعیت شغلی شان کاربرد دارد و یا به منظور پی بردن به این نکته که اشخاص مختلف تا چه حد می‌تواند باهم کار کنند.

ادامه خبر ...
تمرین نویسندگی|ایده های برای نوشتن تمرین نویسندگی|ایده های برای نوشتن

بسیاری از افراد به نوشتن تمایل دارند اما در موقع عمل که می رسد،حوصله ندارند.پایگاه اینترنتی امور به افرادی که دچار این مشکل هستند آموزش می دهد که برای تقویت نوشتن چه کاری باید کرد.

ادامه خبر ...
دانلود کتاب صوتی|فایل صوتی اگر جوان بودم از دکتر فرهنگ هلاکویی دانلود کتاب صوتی|فایل صوتی اگر جوان بودم از دکتر فرهنگ هلاکویی

فرهنگ هلاکویی ( -۱۳۲۳) جامعه‌شناس و روانشناس ایرانی است. دکتر هولاکویی در این کتاب صوتی به مفهوم جوانی و مسایل مربوط به آن می‌پردازد.

ادامه خبر ...
دانلود رایگان کتب دکتر علی شریعتی دانلود رایگان کتب دکتر علی شریعتی

برای اولین سایت امور تمام آثار و کتب دکتر شریعتی را در یک فایل فشرده به علاقه مندان این مرد بزرگ و فرهیخته تقدیم میکند...با ما همراه باشید

ادامه خبر ...
خلافی خودرو خلافی خودرو

خلافی خودرو،استعلام خلافی خودرو آنلاین،خلافی خودرو پیامک،ریز خلافی خودرو،خلافی خودرو با شماره پلاک،گرفتن خلافی ماشین از طریق اینترنت،استعلام خلافی خودرو از طریق vin ... همه و همه در پایگاه اینترنتی امور

ادامه خبر ...
پردیس چاپگر باران

کارتریج ایرانی

ثبت آگهی منطبق با الگوریتم گوگل

آگهی ویژه,ثبت آگهی

دفاع شخصی کاربردی

دفاع شخصی کاربردی

آگهی رایگان

آگهی رایگان/درج آگهی تبلیغاتی

بانک اطلاعات مشاغل و اصناف

جامع ترین بانک اطلاعات کشور

خانه سالمندان یارین

خانه سالمندان / خانه سالمندان در پاسداران / مرکز سالمندان یارین

دسته بندی محصولات
دسته بندی آگهي ها
شارژ و تعمیر کارتریج

شارژ وتعمیر کارتریج لیزری

آگهی رایگان

آگهی رایگان

کانال دفاع شخصی حرفه ای

دفاع شخصی